Smalt: Niepowtarzalność i przypadek

Niepowtarzalność i przypadek to wystawa prac w technice emalii na blasze stalowej zrealizowanych w 2014-2015 roku, dzieł malarzy – pedagogów oraz doktorantów cieszyńskiego Instytutu Sztuki Wydziału Artystycznego Uniwersytetu Sląskiego w Katowicach.

 

Fundacja na Rzecz Międzynarodowego Domu Spotkań Młodzieży w Oświęcimiu, 32-600 Oświęcim, ul. Legionów 11

 

Czas trwania wystawy: 10.11–5.12.2015

 

W 2014 roku pedagodzy, doktoranci Zakładu Malarstwa Instytutu Sztuki, Wydziału Artystycznego UŚ w Cieszynie uczestniczyli we wspólnym czesko-polskim projekcie: „Umění ohně” w Pracowni Emalii Artystycznej we Frydlancie n/ Ostrawicą w Czechach. Udział w warsztatach stał się dla młodych artystów wydarzeniem szczególnie inspirującym i motywującym do zgłębiania wiedzy technologicznej i tajemnic warsztatu klasycznej sztuki emalii. Wernisaż wystawy „Umění ohně” odbył się w Galerii 36,6 w czasie uroczystości inauguracyjnych Roku Akademickiego 2014/2015 na Wydziale Artystycznym Uniwersytetu Śląskiego, następnie wystawa była prezentowana w CINiBA w Katowicach i w Galerii AVION w czeskim Cieszynie.
Współczesny smalt to kompozycje wykonywane przeważnie na podłożu z blachy stalowej, szkliwionej i wypalanej w specjalnych piecach w temperaturze powyżej ośmiuset stopni. Warsztat emalierski pozwala na uzyskanie oryginalnego, artystycznego efektu, niepowtarzalnego jako doświadczenie twórcze, zdeterminowanego technologią, którą można określić jako „sztukę ognia”. Wykorzystanie przypadku wpisanego w technikę „ognia” zachęca wprost do improwizacji, ale wymaga jednocześnie ręki mistrza. Korygowany przez artystę przypadek, włączony celowo w proces twórczy, pełni istotną ożywczą rolę w uzyskiwaniu właściwego efektu. Umożliwia odkrywanie nowych, niebędących w scenopisie, wartości i doświadczeń, zmieniających bieg wydarzeń i trop poszukiwań. Dramaturgia tematu rozgrywa się na styku tego, co realne, dotykalne i tego, co tajemnicze, spontaniczne, nieprzewidywalne, co odsłania malarski gest. Efekt plastyczny „szkliwionych obrazów” sięga do szesnastowiecznych technologii artystyczno-rzemieślniczych, ale stawia również na proces adaptacji do kryteriów współczesności.
Spotkanie unikatowych technik tradycyjnych z najnowszymi technologiami artystycznymi stanowi imperatyw do nowatorskich rozwiązań i realizacji artystycznych uwzględniających współczesne pojmowanie roli sztuki i znaczenia funkcji estetycznych i praktycznych otoczenia. Współcześnie emalia, poza jubilerstwem, ma zastosowanie w przemyśle, rozwija się w architekturze i wzornictwie.

Elżbieta Kuraj

 
do góry